Wzajemna nieufność
Bareizmy

Wzajemna nieufność

· 2 minuty czytania

Prokuratoria Generalna RP przedstawia skuteczną obronę przed roszczeniami jako miarę swojej skuteczności. W sprawozdaniach podaje zarówno odsetek wygranych spraw, jak i wartość oddalonych żądań:

Wskaźnik skuteczności PGRP 2024 2025
Według liczby spraw 81,5% 79,2%
Według wartości roszczeń 94,8% 94,8%

Z perspektywy pełnomocnika to informacja o wynikach pracy. Z perspektywy osoby, która uważa, że doznała krzywdy ze strony państwa, może to brzmieć jak pochwała pieniędzy, których państwo nie musiało wypłacić. Takie spojrzenia mogą pogłębiać wzajemną nieufność.

Nie każde roszczenie jest zasadne, a państwo ma prawo bronić się przed nieuzasadnionymi żądaniami. Ale sam wynik procesu nie mówi nam jeszcze wszystkiego o tym, czy państwo postąpiło sprawiedliwie, czy dostrzegło krzywdę i czy zrobiło dość, by ją naprawić.

Co właściwie świętujemy, gdy główną miarą sukcesu staje się kwota, która pozostała w państwowej kasie? Czy równie łatwo nazwalibyśmy sukcesem sytuację, w której szpital chwali się oszczędnościami wynikającymi z niewykonania potrzebnych operacji?

Oczywiście są to różne sytuacje. Łączy je jednak pytanie o to, co uznajemy za sukces instytucji publicznej: zaoszczędzone pieniądze czy rzeczywistą korzyść dla ludzi, którym ma służyć?

Państwo nie jest bytem odrębnym od społeczeństwa. Jeśli pozornie oszczędza kosztem zdrowia, bezpieczeństwa lub zaufania obywateli, społeczne koszty tych decyzji nie znikają. Ponosimy je wszyscy.

Być może nadejdzie czas, gdy na podobne publikacje będziemy patrzeć ze wstydem — tak jak powinniśmy patrzeć na pozorne oszczędności osiągane kosztem potrzebnych operacji czy szybkiego dostępu do leczenia. Takie „sukcesy” źle się starzeją.

Instytucje publiczne powinny rozliczać swoją pracę. Ale jeśli eksponują przede wszystkim wygrane i niewypłacone kwoty, a w cieniu pozostawiają pytanie o krzywdę i sprawiedliwość, pokazują niepełne zrozumienie swojej roli.

Sukcesem państwa powinno być nie tylko skuteczne prowadzenie sporów, ale przede wszystkim zapobieganie krzywdom i uczciwe naprawianie tych, za które ponosi odpowiedzialność.

Źródła: sprawozdanie PGRP za 2024 r. oraz sprawozdanie za 2025 r..